Dün Spotify’ın “Türkiye’de en çok dinlenilen ilk 50 şarkı” listesine baktım.
Bakınca şaşırdım.
Türkiye’de en çok dinlenilen ilk 50 şarkı arasında sadece bir tane yabancı şarkı vardı.
İlk 50 şarkının 49’u Türkçe şarkıdan ibaretti.
Daha önce de bu eğilim vardı.
Ama ilk 50’de en azından 10-12 yabancı şarkı oluyordu.
Bu haftaki listede yabancı müzik, Türkiye’nin müzik hafızasından sanki tamamen silinmişti.

KAZAKİSTAN LİSTESİNDE ARCTIC
MONKEYS, GORILLAZ VE BAŞKALARI

Merak edip öteki ülkelerin listelerine baktım.
Başka hiçbir ülkenin müzik dinleme yelpazesinde böyle bir homojenlik olayı yok.
Mesela Kazakistan’da en çok dinlenilen ilk 50 şarkı arasında Arctic Monkeys, Gorillaz, INNA, Ravyn Lenae, The Neighbourhood, Djo ve daha başka yabancı grup ve solistlerin şarkıları var.
Ayrıca çok sayıda Rusça şarkı girmiş ilk 50’ye…
Diyeceksiniz ki Rusça orada Kazakça gibi resmî dil.
Olsun, hiç olmazsa iki dilli bir müzik yelpazesi bu.
Bizdeki ise “tek resmî dilli” bir müzik kutusu.

MİLLÎ VE YERLİ İDEOLOGLARI
BU DURUMA SEVİNMELİ Mİ

Durmadan “millî ve yerli” güzellemesi yapanlar bundan keyif alabilir.
Hayır arkadaş, keyif alma. Bu listeden sana mama çıkmaz.
İlk 50 şarkı öyle sizin pek hoşunuza gidecek türden Türkçe şarkı değil.
Mesela listenin 1’inci sırasında Blok3’ün şarkısı var.
“Kusura Bakma…”
2’nci sırada sıkı bir muhalif hip hopçu.
LvbelC5, AKDO’nun söylediği “COOOK PARDON”.
Ne klasik ve kadim millî ve yerlicilerin, ne Dombracıların ne de Türkçe ve edebiyat öğretmenlerinin seveceği bir Türkçe ve içerik bu.

DAMARDAN ARABESK
HİP HOP’UN YÜKSELİŞİ

4 numarada Semicenk var.
Damardan bir arabesk hip hop…
5 numarada yine LvbelC5, AKDO…
“TAK TAK TAK…”
Sapına kadar anarko-muhalif yani…
Liste baştan sona bu espride gidiyor.
Bir tek millî ve yerli bir türkü yok.
Bir tek Türk sanat müziği yok…
Hatta Türk popçular bile silinmiş.

BUNUN SOSYOLOJİK
ADINI UZİ KOYMUŞ

Nedir bu durum?
Sosyolojik karşılığı nedir?
Galiba bu sorunun cevabını 22 numaradaki şarkının başlığı veriyor…
“Şarkılar Sokaklara Ait…”
UZİ ve Motive söylüyor:
Spotify bugün müzikte en ölçülebilir dinleme kaynağı.
Yani kaç kişi dinliyor, anında görüyorsunuz.
Bu durum şunu gösteriyor.
Müzikte iktidar sokağın eline geçmiş.

MÜZİKTE SOKAK VE DİJİTAL
ÂLEM İKTİDARA EL KOYDU

Sokak, müziğin iktidarını, müzik yapımcılarının, devletin TRT’sinin, radyo ve televizyonların ve DJ’lerin elinden almış.
Üstelik sokağın çok güçlü müttefikleri var.
TikTok, Instagram, YouTube, Netflix, Disney Plus, Prime Video, HBO Max ve diziler.
Müzikte “Yeni Türkiye” Spotify listesinde çok açık biçimde görülüyor.

DJO, MİLLÎ VE YERLİ
LİSTEYİ NASIL DELDİ

Türkiye Top 50 listesinde yabancı dilde tek şarkı var.
“The End of Beginning…”
Djo söylüyor.
Peki bu şarkı bu kadar millî ve yerli bir listeyi nasıl delip de girdi ilk 50’ye…
Cevabı çok basit.
Netflix’in “Stranger Things” dizisi sayesinde.
Çünkü “The End of Beginning”i söyleyen Djo, aslında Joe Keery adlı oyuncu.

O ÇOCUK ASLINDA BİLDİĞİMİZ
STEVE HARRINGTON

Kimdir o?
Stranger Things dizisinde “Steve Harrington” rolünü oynayan genç…
Müzikte sahne adı olarak Djo’yu kullanıyor.
Daha önce “Post Animal” isimli, Chicago merkezli bir indie/psychedelic rock grubunun gitaristi ve davulcusuydu.
Şarkı aslında 2022 yılında çıkmış ve kimsenin dikkatini çekmemişti.
Stranger Things dizisinin 5’inci sezonu patlayınca bu şarkı da birden viral oldu.
Nitekim Kazakistan listesine de girmiş aynı şarkı.

DİZİNİN SON SEZONUNUN
PATLATTIĞI İKİ PRINCE ŞARKISI

Stranger Things dizisi ayrıca Prince’in “Purple Rain” şarkısını da bütün dünyada viral yaptı.
Dizinin 5’inci sezonunun finalinde o epik bölümde Prince’in iki harika şarkısını dinledik.
Biri “When Doves Cry”, öteki “Purple Rain”di…
Dizi sayesinde yeni nesiller de yeniden Prince’i keşfetti.

ALTIN KÜRE’DE ÖDÜL ALAN K-POP FİLMİNİN
MÜZİĞİ VE MADONNA’NIN LA BAMBOLA’SI

Keza, geçen pazar akşamı dağıtılan Golden Globe’da ödül alan “K-Pop Demon Hunters” filminin müziği “Golden” da öyle.
Bir anda viral oldu ve bütün dünyada listelere girdi.
Bu arada Madonna’nın, Dolce & Gabbana reklam filminde söylediği 1968 tarihli “La Bambola” şarkısı da bir anda dünyanın hafızasına yeniden girdi.

MABEL MATİZ’E DAVA AÇMAK
MANİFEST’İ SAHNEDEN İNDİRMEK

Bu liste bize şunu söylüyor.
Bütün dünyada müziğin sosyolojisi yeniden yazılıyor…
Devlet artık o sokaklara giremez.
Mabel Matiz’e o soruyu sormak, Manifest’i sahneden indirmek, o şarkıcının bu şarkıcının konserini yasaklamak, festivalleri yasaklamak bir işe yaramıyor.
Ne yapabilirler derseniz…
İran’da molla rejiminin ceberut ahlak milisi ne yapabiliyorsa onu yapabilirler.
Çünkü sokak, müzikte kendi kanununu yazmaya başladı.