“Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, Cumhuriyet Halk Partisi’nin 38. Olağan, 21. Olağanüstü ve 39. Olağan Kurultaylarının iptali ile görev ve yetkisi dışında, hukuka aykırı bir karar vermiştir. Genel olarak seçimler ve parti organlarının seçimleri ile ilgili kurullar, Yüksek Seçim Kurulu, il ve ilçe seçim kurullarıdır. Mahkeme, reddetmesi gereken bir davada görev ve yetkisi dışında bir karar vermiştir. O nedenle asıl ‘mutlak butlan’ (kesin hükümsüzlük) bu karar için söz konusudur. Son kararı Yargıtay verecektir.”
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin, 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde Ankara’da yapılan CHP Demokrasi ve Birlik Kurultayı’nda alınmış genel kurul kararlarının iptali istemiyle Ankara’da –Karar’daki sırayla– 42, 31, 17, 7, 40 ve 41. asliye hukuk mahkemelerinde Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanlığı’na karşı açılmış davaların 2026/32 sayılı olarak birleşen Dosyası ile ilgili olarak verdiği 21/05/2026 tarih ve 2026/658 sayılı Karar, “Hüküm” fıkrasının özeti olarak (metindeki yazılışla) şöyledir:
“–CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultayının mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) nedeniyle malul olduğunun TESPİTİ ile yapıldığı tarihten itibaren İPTALİNE;
–CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultayının mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) nedeni ile iptaline karar verildiğinden bu tarihten sonra yapılan tüm Olağan ve Olağanüstü Kurultayların ve bu kurultaylarda alınan tüm kararların İPTALİNE,
–4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultaydan ÖNCEKİ DURUMA DÖNÜLMESİNE, kurultay tarihinden önceki genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve parti organlarının görevlerine AYNEN DEVAM ETMELERİNE,
–08/10/2023 tarihinde gerçekleştirilen İstanbul İl Kongresinin ve bu kongrede alınan tüm kararların mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) nedeniyle malul olduğunun TESPİTİ ile yapıldığı tarihten itibaren İPTALİNE,
–08/10/2023 tarihinde gerçekleştirilen İstanbul İl Kongresinden ÖNCEKİ DURUMA DÖNÜLMESİNE, kongre tarihinden önceki il başkanı ve parti organlarının görevlerine AYNEN DEVAM ETMELERİNE,
… mutlak butlanla sakatlanmış olan 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay ile göreve gelen genel başkan Özgür Özel’in, Merkez Yönetim Kurulu Üyelerinin, Parti Meclisi Üyelerinin ve Yüksek Disiplin Kurulu Üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılma-larına ve 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay öncesi görevde bulunan genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu Üyelerinin karar kesinleşinceye kadar TEDBİREN GÖREVİ ÜSTLENMELERİNE/GÖREVE İADELERİNE,
–İhtiyati tedbir kararının, gereği için Yüksek Seçim Kuruluna, Ankara İl Seçim Kuruluna ve Ankara Valiliğine gönderilmesine,
… kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay’da temyiz yolu açık olmak üzere, 21/05/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.”
Bu karar hakkında eski Devlet, Millî Savunma ve Adalet Bakanı Prof. Dr. Hikmet Sami Türk yazılı bir değerlendirme yaptı.
“Anayasa’mızın 68. maddesinde belirtildiği gibi, ‘Siyasî partiler, demokratik siyasî hayatın vazgeçilmez unsurlarıdır.’ (f. II). 69. maddeye göre ‘Siyasî Partilerin faaliyetleri, parti içi düzenlemeleri ve çalışmaları demokrasi ilkelerine uygun olur. Bu ilkelerin uygulanması kanunla düzenlenir.’ (f. I).
Bu maddenin gereği olan yasal düzenlemeler, 22.4.1983 tarih ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu ile yapılmıştır. Bu Kanun’un ‘Seçimlerin yapılması’ kenar başlıklı 21. maddesine göre; ‘Siyasî partilerin genel merkez, il ve ilçe kongreleri seçimleri ile büyük kongre delegelerinin seçimleri, yargı gözetimi altında gizli oy ve açık tasnif esasına göre aşağıda gösterilecek şekilde yapılır.
…
Kongrelerde yapılacak seçimler ilgili seçim kurulunun gözetimi ve denetiminde yapılır. … Seçim kurulu başkanı, bir başkan ile yeteri kadar seçim kurulu sandık oluşturur. … Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tespit edilip, seçim sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. …
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak itirazlar hâkim tarafından aynı gün incelenir.ve kesin olarak karara bağlanır.
Hâkim, seçim sonuçlarını etkiyecek ölçüde bir usulsüzlük veya kanuna aykırı uygulama nedeniyle seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde bir aydan az ve iki aydan fazla bir süre içinde olmamak üzere seçimlerin yapılacağı tarihi tespit ederek ilgili siyasî partiye bildirir. Belirlenen günde yalnız seçim yapılır ve seçim işlemleri bu madde ile kanunun öngördüğü diğer hükümlere uygun olarak yürütülür.’ (f. I, V, VI, IX, X, XI).
Siyasî Partiler Kanunu’nun ‘Diğer kanunların genel olarak uygulanacak hükümleri’ kenar başlıklı 121. maddesinde bu kanunlara yapılan yollama şöyledir: ‘Türk Kanunu Medenisi ile Dernekler Kanununun … bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasî partiler hakkında da uygulanır.’
Karar Gerekçesinde yollama yapılan Türk Medenî Kanunu’nun dernek genel kurul kararlarının iptali ile ilgili 83. maddesinde bir ve üç ay içinde mahkemeye başvurma hakkındaki I. fıkradan sonra III. fıkrada yer alan ‘Genel kurul kararlarının yok hükmünde veya mutlak butlanla hükümsüz sayıldığı durumlar saklıdır.’ hükmünün Siyasî Partiler Kanunu’na aykırı olduğunu göz önünde tutmak gerekir. Çünkü siyasî parti kongrelerinde yapılan seçimlerle ilgili itirazların çözüm yolu, –yukarıda görüldüğü gibi– Siyasî Partiler Kanunu’nun 21. maddesinde gösterilmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihinde yapılan Olağan Seçimli Kurultayını iptal ettirmek amacıyla ortaya atılmış, ispat edilmemiş birtakım iddialara dayanarak, ‘mutlak butlan (kesin hükümsüzlük)’ nedeniyle iptal ederek, hâlen ana muhalefet partisi, önümüzdeki seçimlerde iktidar adayı CHP’yi etkisiz kılmaya yönelik, hukuka aykırı bir karar vermiştir. Mahkeme’nin bununla yetinmeyerek, daha sonraki tüm olağan ve olağanüstü kurultayları, 8.10.2023 tarihinde yapılan CHP İstanbul İl Kongresini ve orada alınan kararları iptal etmesi de aynı amaç doğrultusundadır.
Başta CHP Genel Başkanı Özgür Özel olmak üzere, 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde Ankara’da yapılan 38. Olağan Kurultay ile 6 Nisan 2025 tarihinde yapılan Olağanüstü Kurultay ve 28-30 Kasım 2025 tarihlerinde yapılan Olağan Kurultayda seçilmiş olanlar görevlerinden uzaklaştırılmış; başta eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu olmak üzere, 38. Olağan Kurultaydan önce bu görevlerde bulunanlar, eski görevlerine iade edilmiştir. Aynı biçimde 8.10.2023 tarihinde yapılan CHP İstanbul İl Kongresinden önceki il başkanı ve parti organlarının görevlerine devam etmelerine karar verilmiştir. Bu, tam bir yargı darbesidir. Anayasa’mızın 9. ve 138. maddelerine göre bağımsız ve tarafsız mahkemelerimizin bu konumlarını parti organları için yapılan seçimler bakımından da koruması gerekir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin kararı, Türkiye’nin çok partili bir demokrasi olduğu iddiasını, yurt içinde ve katılmak istediğimiz Avrupa Birliği ülkeleri karşısında tartışmalı bir hâle getiren bir etki yaratmıştır. Mahkeme, Cumhuriyet Halk Partisi’nin 38. Olağan, 21. Olağanüstü ve 39. Olağan Kurultay-larının iptali ile görev ve yetkisi dışında, hukuka aykırı bir karar vermiştir. Çünkü genel olarak seçimler ve parti organlarının seçimleri ile ilgili kurullar, Yüksek Seçim Kurulu, il ve ilçe seçim kurullarıdır. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, reddetmesi gereken bir davada görev ve yetkisi dışında bir karar vermiştir. O nedenle asıl ‘mutlak butlan’ (kesin hükümsüzlük) bu karar için söz konusudur. Son kararı Yargıtay verecektir.”
(22-23.5.2026)