Erken yaşında yitirdiğimiz Prof. ve Siyaset Adamı Turan Güneş, bana göre, 12 Eylül Darbesi sonrası Adalet ve Kalkınma Partisinin (AKP) kuruluşu ve gidişatı dahil Türkiye’nin politik yaşamında etkili olacak tek Muhalif Politikacı idi.
Bu görüşümün O’nu tanıyan her parti ve sivil toplum önderince kabullenildiğinin tanıklarındanım. 12 Eylül Darbesinden iki hafta önce darbeye gidişi önlemek için TBMM’de Parti Liderlerine çağrıda bulunduğu tarihi konuşmasını bütün gruplar salonda “sinek sesi bile duyulmayacak” sessizlikte kaygı ve saygıyla dinlenmişti.
Adeta bir akıl küpü ve siyasetin deneyimli ustası idi. Demokrat Partide (DP) genç yaşında milletvekili olarak başlamış, DP’nin yanlış yollara saptığını görünce DP’den ayrılarak Hürriyet Partisine geçti. Hürriyet Partisi 1957’de CHP ile birleşme kararı alınca buna katılmayanlar Ekrem Alican’ın Yeni Türkiye Partisine geçtiler. T. Güneş 1958 itibariyle CHP’nin PM üyesi olmuştur.
Dış işleri Bakanı olduğu kabinede ben de Bayındırlık Bakanıydım. Kıbrıs Barış Harekatından önceki tartışmalarda, “askeri yola başvurmadan bir çözüm bulmalıyız” derken, Türkiye’nin hala önünde engeller çıkaran geleceğe dikkat çekmişti.
Darbe öncesi önleyici adım olabilir ümidiyle iktidardaki AP Genel Başkanı Başbakan Süleyman Demirel’in CHP’ye Turan Hoca’yı Cumhurbaşkanı adayı önerisini Genel Başkan Bülent Ecevit’in kabul etmemesi, tarihi bir yanılgı olarak değerlendirildi. 12 Eylül Darbesini izleyen haftalarda Avrupa Konseyinden ayrılmamamızın, bir an önce demokrasiye geçişi sağlayacağı konusunda iki yanlı çok çaba sarf etti.
Klasik Türk müziği düşkünü neyzendi. Başta hukuk konuları olmak üzere bildiğini çok iyi bilirdi. Bildiğini dedim çünkü bir gün birlikte iken “çocuklar, bizim halkımız Almanlardan çok zekidir, niye derseniz, Almanlar, bildiğini iyi bilir, biz Türkler ise her şeyi biliriz!” kinayesini hiç unutmadım.
Her sözü geniş bir çevrede etki ya da tepki yaratırdı. Dedim ya “erken ölümüyle Ülke siyaset ve tolum dünyası çok şey yitirdi. Uğur Mumcu için söylediğim gibi “bir Turan Güneş bir daha gelmez” dersem doğru olmaz. Dilerim, zaman öylelerine hep doğurgandır.