Küresel ekonominin geleceğine dair alışılmış analizlerin dışına çıkan Deutsche Bank Research Institute, bu kez yanıtı doğrudan yapay zekadan aldı. Banka, kendi geliştirdiği AI aracı dbLumina’ya hangi sektörleri dönüştürmeyi hedeflediğini sordu. Ortaya çıkan tablo, insan emeğinin yerini algoritmaların alacağı alanları çarpıcı biçimde gözler önüne serdi.
Raporda, Google’ın Gemini 2.5 Pro modeli kullanılarak küresel sektörlere dair kapsamlı bir analiz yapıldı. Sonuçlara göre, veri yoğun ve tekrarlayan işlere dayalı sektörler uçurumun kenarında, insan empatisi ve fiziksel beceri gerektiren alanlar ise şimdilik görece güvende.
YAPAY ZEKA KENDİ KUYRUĞUNU ISIRIYOR
Rapordaki en ironik bulgulardan biri, en büyük risk altındaki sektörün yapay zekayı geliştiren alan olması. AI’ya göre bilgi teknolojileri ve yazılım sektörü, mantık ve kalıplara dayalı yapısı nedeniyle otomasyona en açık alanlardan biri.
Raporda, geliştiricilerin yüzde 85’inden fazlasının halihazırda AI kodlama asistanları kullandığı, bunun da yüzde 60’a varan verimlilik artışı sağladığı belirtiliyor. Ancak bu verimlilik, şirketler için avantaj anlamına gelse de geleneksel yazılım lisanslama modellerinin sürdürülebilirliğini sorgulatıyor.
Son iki haftada yazılım hisselerinde yaşanan ve “SaaSpocalypse” olarak adlandırılan 2 trilyon dolarlık satış dalgası, yatırımcıların bu dönüşüme dair endişesini yansıtıyor. Rapora göre, özellikle giriş seviyesi yazılım geliştirici rolleri hızla ortadan kalkıyor.
FİNANS VE MÜŞTERİ HİZMETLERİ SIRADA
Yapay zekanın hedefindeki bir diğer büyük alan finans sektörü. Raporda özellikle servet yönetimi, en hızlı dönüşüm yaşayacak alanlardan biri olarak öne çıkıyor. AI, 2027’ye kadar bireysel yatırımcıların yaklaşık yüzde 80’inin finansal danışmanlık hizmetini ağırlıklı olarak yapay zeka tabanlı araçlardan alacağını öngörüyor. Bu durum, insan finans danışmanlarının rolünü kökten sorgulatıyor.
Müşteri hizmetleri ise daha da hızlı bir değişimle karşı karşıya. Yapay zekaya göre 2026 itibarıyla müşteri etkileşimlerinin yüzde 75’i AI tarafından yürütülecek; insan çalışanlar yalnızca en karmaşık ve hassas vakalarda devreye girecek.
MEDYA VE EĞLENCE DE BASKI ALTINDA
Raporda medya ve eğlence sektörü de “yüksek riskli” alanlar arasında gösteriliyor. Yapay zekanın artık yalnızca içerik analiz etmekle kalmayıp bizzat içerik üretmeye başlaması, insan yaratıcılığını doğrudan rekabete zorluyor.
Bu durumu medya kuramcısı Doug Shapiro, Fortune’a verdiği demeçte sektörün “sonsuz maymun teoremi” versiyonu olarak tanımlamıştı: Her medya şirketi, sınırsız sayıda içerik üretebilen algoritmalarla yarışmak zorunda kalıyor.
İNSANIN GÖRECE GÜVENLİ ALANLARI
Yapay zeka raporda kendi sınırlarını da kabul ediyor. Derin empati gerektiren meslekler, algoritmaların erişiminin dışında kalıyor. Hemşirelik, terapi, bakım hizmetleri ve erken çocukluk eğitimi gibi alanlar, insan dokunuşunun hala vazgeçilmez olduğu sektörler olarak öne çıkıyor.
Ayrıca AI, fiziksel dünyada hala zorlandığını kabul ediyor. Tesisatçılık, marangozluk, inşaat gibi ustalık gerektiren işler, öngörülemez ve “kirli” çalışma koşulları nedeniyle en az dijitalleşmiş ve en az risk altındaki sektörler arasında gösteriliyor.
Üst düzey stratejik liderlik ve karmaşık müzakere gerektiren yönetici rolleri de, sezgi ve bağlam okuma gerektirdiği için “insana özgü alan” olarak tanımlanıyor.
DEUTSCHE BANK ANALİSTLERİ: “GENEL KABULLE UYUMLU”
Deutsche Bank analistleri Jim Reid ve Adrian Cox, yapay zekanın kendi kendine yaptığı bu değerlendirmenin “mevcut ekonomik konsensüsle büyük ölçüde örtüştüğünü” belirtiyor. Ancak rapor, AI’ın kendi yükselişinin önündeki fiziksel engelleri — veri merkezlerinin enerji ihtiyacı ve veri kalitesi yönetimi gibi — hafife almış olabileceği uyarısını da içeriyor.
YIKIM DEĞİL, DÖNÜŞÜM
Yapay zeka, yükselişini bir felaket değil büyük bir dönüşüm olarak tanımlıyor. Rapora göre AI, 2030’a kadar 92 milyon işi ortadan kaldırabilir, ancak aynı dönemde 170 milyon yeni iş yaratılacağını öngörüyor. Bu da küresel ölçekte net bir istihdam artışı anlamına geliyor.
Buna rağmen dönüşümün sancısız olmayacağı vurgulanıyor. Tahminlere göre ABD’de bugün çalışılan saatlerin yüzde 30’una denk gelen faaliyetler 2030’a kadar otomatik hale gelebilir ve bu durum 12 milyon kişinin meslek değiştirmesini zorunlu kılabilir.