İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD'den gelen sert tepkinin ardından Chagos Adaları'nın Mauritius'a iadesini sağlayacak yasa tasarısını geri çekmek zorunda kaldı.
Tasarının pazartesi günü Lordlar Kamarası'nda gündeme alınması planlanıyordu ancak cuma gecesi son anda ertelendi.
Muhafazakâr Parti, tasarının İngiltere ile ABD arasında 1966'da imzalanan ve Chagos Adaları'nın Britanya egemenliğinde kalmasını güvence altına alan anlaşmayı ihlal edebileceği uyarısında bulundu. Bu anlaşma, adalardaki Diego Garcia askeri üssünün iki ülke tarafından savunma amaçlı kullanılmasını güvence altına alıyor.
Krizin büyümesinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın Mauritius ile yapılan anlaşmaya açıkça karşı çıkması etkili oldu. Trump, İngiltere'nin Chagos Adaları'nı Mauritius’a devretme planını "büyük bir aptallık" sözleriyle eleştirmişti.
ANLAŞMADA NELER VARDI?
Starmer'ın planına göre İngiltere, Chagos Adaları'nın egemenliğini Mauritius'a devredecekti ancak 1970'lerde inşa edilen Diego Garcia askeri üssünü 99 yıllığına kiralama yoluyla kullanmaya devam edecekti.
Ancak Muhafazakârlar bu düzenlemenin, 1966 tarihli İngiltere-ABD anlaşması hâlâ yürürlükteyken hukuken mümkün olamayacağını savundu.
Hükümet aralık ayında ABD ile eski anlaşmayı güncellemek üzere görüşmeler yapıldığını açıklamıştı ancak müzakereler sonuçlanmamıştı.
ABD NEDEN 'APTALLIK' OLARAK GÖRÜYOR?
ABD ve İngiltere 1971'de Diego Garcia'da büyük bir askeri üs kurdu. Bu üs Irak'a yapılan iki işgalde kullanıldı. Üs, Asya'ya yönelik bombardıman uçuşları için de kritik bir durak oldu. Ayrıca üssün gizli CIA operasyonlarıyla da bağlantısı olduğu biliniyor.
STARMER-TRUMP İLİŞKİLERİ HIZLA BOZULDU
Öte yandan Starmer ve Trump arasındaki ilişkiler bu hafta ciddi bir şekilde gerildi. Starmer, Trump'ın Grönland'ın ABD kontrolüne geçmesiyle ilgili sözlerini eleştirmiş ve "İttifaklar baskıyla değil, saygıyla ayakta kalır" demişti.
Trump ise NATO müttefiklerinin Afganistan'da cephenin gerisinde kaldığını iddia etmişti. Starmer Afganistan'da 457 İngiliz askerinin öldüğünü hatırlatarak Trump'tan özür talep etti. Trump'ın sözleri, Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch ve Afganistan'da görev yapmış olan Prens Harry tarafından da kınandı.