Hocaların hocası diye nitelendirilen ünlü Sosyolog Profesör Kadir Cangızbay, Türkiye’nin siyasi geleceğini yorumlarken, iktidarın anayasa değişikliği girişiminin yaratabileceği tehlikeye dikkat çekti ve laiklik konusunda uyarılarda bulundu.
Gazeteci Semra Topçu’nun Youtube kanalında “Cumhuriyetin olmazsa olmaz özü laikliktir” ifadesini kullanan Cangızbay, “laiklik karşıtı adam soyunu inkâr eden adamdır” diyerek, laikliğin insan için nasıl bir teminat olduğunu anlattı:
“Kadınla erkek aynı soya mensuptur ama kadın ve erkeği ayıran yaratık, ister istemez kendi soyunu inkâr etmiş olur, ki eşit olması gerekir. Kendi soyu inkâr eden anti laiklerin insan haklarından mahrum kılınması gerekir. Bunu bağıra bağıra her yerde söylüyorum, söylemeliyiz. Çünkü bu çok önemli. Türkiye’nin yetişmiş insanları var, ölmez sağ kaldığımız sürece ben de varım, siz de varsınız, insanları ikiye bölen, onun fıtratı böyle bunun fıtratı böyle diye ahlaken ayırmaya kalkan, insanlıklarını inkâr eden yaratıkların pençesi altına insanları sokmamamız gerekiyor… bu zihniyete karşı diye mücadele ederiz, edilmeli.”
1921 Anayasası tartışmasının “laiklik” kavramı nedeniyle gündeme geldiğini belirten Cangızbay, hata yapıldığını, 1921 Anayasası’nın bir anayasa olmadığını, bir kuruluş hamlesi ve teşkilatlanma kurulu maddesi olduğunu vurguladı. Profesör Cangızbay, laikliğin cumhuriyetle bağını şu ifadelerle kurdu:
“Hem laiklik hem de demokrasinin de kökü Yunanca ve laik de halk demek, demos da halk demek. İnsan türüne mensup her insanı kapsıyor, laik. Halbuki demos, bir yörenin halkı demek. Demokraside siyasal bir adlandırma, laik ise varlıksal bir adlandırma. Laikliğin, temelde kapsamı daha geniş, halkı bir bütün olarak ele alıyor. O yüzden de bir cumhuriyetin olması için önce laik olması gerekiyor. Örneğin İran Şii Demokrasisi diyebilirsin laik olmadığı için cumhuriyet sayılmaz.”
Cumhur ittifakının anayasa değişikliği ile laikliğin kaldırılmasının gündeme getirme ihtimaline yönelik soruyu yanıtlayan Cangızbay, “Kamusalın gerçek kökeni laikliktir, laikliğin olmadığı yerde cumhuriyetten bahsetmek tam hak değildir. O yüzden de laiklik konusundaki bu apartoparlık ya da laikliği üçkağıda getirme hevesleri en büyük alçaklıktır” ifadesini kullandı. Muhalefete büyük görev düştüğünü ve birlikte hareket etmenin önemli olduğunu vurgulayan Cangızbay sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
“Muhalefet yine bize “dinsiz, camileri kapattı derler” diye herhalde korkuyor. Oysa zaten sen bir şey yapmasan da diyorlar bunları. Olabildiğince birlikte hareket etmeli ama birlikte hareket edeceğim diye de tutup da örneğin “laikliği” ikinci plana atmaması gerekiyor. Çünkü laiklik hakikaten cumhuriyetin olmazsa olmaz özüdür. Son zamanlarda ikinci plana atılmış gibi görünen laiklik üzerinde durmak ve taviz vermemek gerekiyor.”