Art arda yapılan zamlarla yurttaşın sırtına önemli oranda yük getiren elektrik faturaları, zarardaki özel şirketlerin "pandemi yardımı" altında finansmanını sağlayacak.
EPDK'nin internet sitesinde kamuoyunun görüşlerine sunmak üzere yayımladığı Kapasite Mekanizması Yönetmeliği Değişiklik Taslağında, bugüne kadar elektrik alım ve doğalgaz temin garantileriyle devlete elektrik satan ancak 'garanti' süreleri bittiği için halen piyasa kurallarına göre çalışmaları gereken elektrik santrallerine yurttaşın cebinden ödeme yapılması öngörülüyor.
'ARZ GÜVENLİĞİ TEMİNİ' DOĞRU DEĞİL
Konuyla ilgili Cumhuriyet'e değerlendirmede bulunan Elektrik Mühendisleri Odası Yönetimi Kurulu Üyesi Olgun Sakarya, özel elektrik şirketlerine destek amaçlı bu uygulamanın 2018'den beri devam ettiğini belirtirken "Arz güvenliğinin temini için yapılıyor ama bu açıdan ciddi bir sıkıntı yok. Hatta aksine bizim şu an kurulu gücümüzün yarısı kadar bir kapasite kullanılıyor. 2018 yılında 29 şirket bundan yararlanıyordu, 1.4 milyar tl ödeme yapıldı. 2020 yılında bu 46 şirkete çıktı ve bu yıl ise ödenmesi planlanan para miktarı 2.6 milyar tl. EPDK'nin taslağıyla bu kapasite mekanizmasına yeni santrallerin ilave edilmesinin yolunu açmaya çalışılıyor. Bunlar Hazine garantisiyle kamunun elektrik alım taahhüdü altında 15-16 yıl işletmede çalışıp kamuya elektrik satan yap-işlet-devlet modelli santraller." bilgisini aktardı.
TALEP YALNIZ SANTRALLERDE Mİ DÜŞTÜ?
Teklife gerekçe yapılan "pandemiyle birlikte tüketimde yaşanan düşüşler" konusunda da Sakarya, "Talebin düşmesini sadece pandemiyle açıklamak mümkün mü? Ekonomik sıkıntıdan dolayı ithal girdilerle sanayinin talebi düştü, tarım bitti. Pandemiyle bunu açıklamak doğru değil çünkü bu 2018'den beri süren bir uygulama. Şimdi YİD' santralleri buna dahil ederek onlara bir ödeme yapılacak. Yapılan tüm ödemeler sizin benim Ayşe teyzenin Ahmet amcanın faturasına yansıyacak." diye konuştu.
NEREYE NE ÖDENDİĞİ MEÇHUL!
EPDK'nin 'torba fatura' uygulamasına geçtiği 2016'dan beri abonelerin hangi faaliyete kaç TL ödediklerinin "meçhul" olduğuna da işaret eden Sakarya, "Dolayısıyla biz de göremiyoruz bunu. Ama biliyoruz ki kayıp kaçak var, dağıtım sistemi kullanım bedeli var, iletim sistemi kullanım bedeli var, sayaç okuma bedeli var. Bu bedellerden iletim sistemi kullanım bedeli işte buradan şirketlere gidiyor." dedi.
ÖZELLEŞTİRMENİN FATURASI
Sakarya, "Şirketler lehine bu ayrıcalıklı düzenleme, ekonomik darboğazda olan tüketicilerin, borcunu ödeyemediği için elektriği kesilen abonelerin vazgeçilmez bir ihtiyaç olan elektrik enerjisinin artık lüks olduğu günümüzde vatandaşın üzerine ciddi bir yük oluşturuyor. Özelleştirme ve serbestleştirme politikalarının bizi getirdiği nokta bu düzenlemelerle birlikte çok açık bir şekilde ortaya çıkıyor" ifadelerini kullandı.