Başlıktaki sorunun cevabını vereceğim, ama önce bu müzik haftasından biraz haberler vereyim.
Çünkü bu veriler birazdan vereceğim sonuçları değerlendirmenize yardımcı olacak.
Cuma sabahları benim kutsal müzik günüm başlar.
Çünkü haftanın yeni şarkıları Cuma sabahı streaming platformlarına yüklenir.
DÜN SABAH MÜZİKTE BENİM
İÇİN EN BÜYÜK SÜRPRİZ
Benim için dünün en güzel sürprizi Teoman’ın çok sevdiğim parçası “Paramparça”nın yeni versiyonuydu.
Dedublüman’la birlikte şarkıyı yeniden yorumlamış ve harika olmuş.
Bütün sabah onu dinledim.
Bu arada Bruno Mars’ın yeni albümü “The Romantic de” dün yayınlandı.
Albümün ilk şarkısı “I Just Might” 1 Ocak günü yayınlanmış ve anında viral olmuştu.
BRUNO MARS’IN 1 OCAK’TA ÇIKAN
ŞARKISI KAÇ KERE DİNLENDİ
Baktım dün sabaha kadar sadece Spotify’da 178 milyon kere dinlenmiş.
Albümden sevdiğim ikinci şarkı ise “Risk It All” oldu.
Çok güzel bir balad.
Bruno Mars sanki Michael Jackson’un çizgisinden yürüyor.
BU HAFTA BILLBOARD TOP 200
LİSTESİNDE YENİ BİR TABLO
Müzik sosyolojisi açısından ise bu haftanın olayı “Billboard Top 200” listelerindeki şaşırtıcı tabloydu.
60 yıldan beri en dikkatle dinlediğim müzik listeleri Amerikan “Billboard”udur.
Müzik takip uygulaması “Luminate” Perşembe günü listedeki bu duruma dikkati çeken bir analiz yayınladı.
HEM GLOBAL HEM ABD HARİÇ
GLOBAL LİSTENİN İLK 4’Ü
Billboard iki ayrı “Global”, yani küresel liste yayınlıyor.
Birisi “Bütün dünyada” en çok dinlenen Top 200 şarkı.
Öteki ise “Amerika Birleşik Devletleri hariç” Top 200 global listesi.
Bu hafta bu iki listede de ilk 4 şarkı Bad Bunny’nindi.
Bu bize şunu söylüyor.
Bad Bunny bugün gerçek anlamda dünyanın “En popüler pop fenomenidir…”
“BANG BANG” NAKARATI
İLE GELEN BAŞARI
Haftanın bir başka sürprizi de “IVE” adlı Güney Kore kız grubu oldu.
15-16 yaşında kızlardan oluşan grubun yeni şarkısı “Bang Bang”, ABD hariç küresel listeye direkt 38’inci sıradan girdi.
Bu da bize “Popüler kültürün” küresel boyutlarını anlatan bir veri.
MUHAFAZAKÂR KESİM SEKÜLER
KESİMİN KÜLTÜR TEKELİNİ KIRDI MI
Şimdi iç pazara dönüyorum.
Biz de Türkiye’de son yılların en çarpıcı “Popüler kültür” olayını tartışıyoruz.
Celal Karatüre adlı Samsunlu bir yerel şarkıcının söylediği “Kabe'de Hacılar” ilahisi, kimsenin beklemediği bir popülerlik kazandı ve şu an Türkiye’nin “En viral” (sosyal bulaşıcı) konularından biri oldu.
Öyle ki bu şarkı “Muhafazakâr kesime” 23 yıldır sıkıntısını çektikleri bir konuda acayip moral verdi.
“Nihayet seküler kesimin kültürel alandaki egemenliğini kırdık” moraliydi bu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan bile çok sevindi, Celal Karatüre’ye iftar sofrasından en kalbi selamlarını gönderdi.
Peki sahadaki durum nedir?
Buyurun bakalım.
SPOTIFY TÜRKİYE’DE BU HAFTA
EN ÇOK HANGİ ŞARKILAR DİNLENDİ
Türkiye’de “Müzik dinleme” açısından en yaygın iki ölçülebilir platform “Spotify” ve “YouTube Music”.
Spotify’ın bu hafta Türkiye’de en çok dinlenilen ilk 50’sinde “Kabe'de Hacılar” yok.
Lvbel C5, AKDO: “Vodka Beluga”
BLOK3: “Kusura Bakma”
Yeraltı – Eypio
Manifest – Başrol Sensin
UZİ, Motive: “Cennet”
HAFTANIN VİRAL TOP 10’UNDA
NECO’NUN ŞARKISI 1 NUMARA
Ama asıl bakmamız gereken liste “Haftanın viral şarkıları Top 50” olmalı.
Çünkü son 3 haftadır Türkiye’de sosyal medya aracılığıyla bulaşıcı bir şekilde ağızdan kulağa yayılan iki şarkı var.
Biri “Masumiyet Müzesi” dizisinden Neco’nun şarkısı “Seni Bana Katsam…”
Öteki “Kabe’de Hacılar” müzikli paylaşımı.
Peki “Viral bulaşmanın” doruğunda olduğu bu hafta Türkiye’deki Top 50’de durum ne?
1 numarada Neco’nun “Seni Bana Katsam” şarkısı var.
Ya “Kabe'de Hacılar”?
O 7’nci sırada.
YOUTUBE MUSIC’TE İLK 10’DA
“KABE'DE HACILAR” YOK
O zaman geçelim Türkiye’nin ikinci en yaygın müzik platformuna, yani YouTube Music’e.
YouTube, “Trend” listelerini artık doğrudan platform üzerinden görmek zor. Çünkü trendler/trending bölümünü kaldırıp yerine ülke bazlı kategorik popüler içeriği ön plana çıkaran yeni bir sistem getirdi.
Ancak 3’üncü parti veriler haftalık YouTube izlenimleri hakkında listeler yayınlıyor.
Orada bu haftaki dinlenme durumu şöyle:
Kusura Bakma – BLOK3
Coook Pardon – Lvbel C5, AKDO
Çıkmaz Bir Sokakta – Semicenk
Seni Düşündüm – Çağla, Doğu Swag
Git – BLOK3
Napıyosun Mesela? – BLOK3
Heba Olan Dünler – Mustafa Özarslan
Buraya kadarkiler bu şarkıları “Salt müzik olarak” dinleyenlerin sıralamasıydı.
YOUTUBE GENELDE VİDEO OLARAK
SEYREDİLMEDE KABELER 1 NUMARA
Olayın bir de pop kültürü tarafı var ki, onun müzikten çok bir “Sosyal eğlence aracı” olarak izlenme sayıları var.
Yani YouTube’da bu hafta en çok izlenen videolar listesi.
O liste ise şöyle:
Kâbe’de Hacılar Hû Der Allah – Abdurrahman Önül & Celal Karatüre
Assala & Ebru Gündeş – “Aktar X Gönlümün Efendisi”
Manifest – Başrol Sensin
Assala & Ebru Gündeş – “Ah Yar Çağırsan Gelmem Mi?”
Wegh – Halef Selef (Official Music Video)
Samet Kardeşler x Sıla Şahin – Ayay
Sana Rağmen
Aleyna Tilki – Oyuncak Gibi
Lvbel C5, AKDO – Ben Ünlüyüm
İnanmazdım Sözüne
BU VERİLER GÖSTERİYOR Kİ; KABE'DE
HACILAR İLAHİ OLARAK DİNLENMİYOR
Gördüğünüz gibi “Kabe’de Hacılar” asıl popüler etkisini en yaygın “Video izleme” platformu olan YouTube genelinde gösteriyor.
Tekrar edeyim.
Verdiğim ilk 3 liste, “Müzik dinleme” sayıları.
Bu sonuncusu ise “Video izleme sayısı”.
İşte bu ülkenin muhafazakârlarına anlatamadığı mesele bu.
“Kabe’de Hacılar” bir “İlahi dinleme” olayı değil.
“Popüler bir şov…”
Bunu “İnsanların Ramazan sırasındaki yükselen ulvî ve manevî” ruh hâllerinin durumunu anlatan bir olgu olarak görmek çok yanlış.
KABE'DE HACILARIN SPOR
SALONU PAYLAŞIMI BİLE VAR
Çünkü o video ve Instagram paylaşımlarına bir bakın.
Aralarında çok sayıda “Disko” paylaşımları da görülüyor.
Hamamda çekilen “Kabe'de Hacılar” paylaşımları bile var.
Spor salonlarında toplu jimnastik görüntülerinin üzerine yükleniyor.
Çünkü herkes biliyor ki, neticede bu insan tarafından bestelenmiş bir ilahi.
Algoritmaların “Pop kültür olayı” hâline getirdiği bir şarkı bu.
Bunu “Bak İslam’a inanç geriliyor diyorsunuz, tam aksine yükseliyor” gibi yorumlarsanız, hâlâ dünyanın nereye gittiğinin zerre kadar farkında değilsiniz diyeceğim.
Tam aksine bir muhafazakâr olarak “İlahi şeklinde” bir müziğin “Popüler kültür ve eğlence olgusu” hâline gelmesinin önemini anlamaya çalışmak daha doğru olur.
MÜZİK OLARAK NECO, POP KÜLTÜR
EĞLENCESİ OLARAK KABE'DE HACILAR
Çünkü bir “Entertainment” (eğlence) olayı. Çağımızın en önemli “Şeylerinden” biri.
Bakın iki şarkı da aşağı yukarı aynı günlerde “Viral” oldu ve pop kültürün eğlencesi hâline dönüştü.
“Salt müzik olarak dinlemede” Neco’nun şarkısı çok daha yukarılarda.
Spotify’da onun şarkısı 5,6 milyon, Kabe'de Hacılar 5,4 milyon kere dinlenmiş.
İşte bu rakam onun “İlahi”, yani “salt müzik” olarak dinlenme sayısıdır.
Ama genel “izleme amaçlı” video olarak Kabe’de Hacılar 9 milyon kere izlenmiş.
RAMAZAN DAVULU YERİNE
YENİ BİR RAMAZAN EĞLENCESİ
Yani bir “Popüler kültür olgusu” ve hiç de küçümsenmeyecek bir ölçüde “Eğlence” olarak izlenme rakamı bu.
Kısaca; “Kabe’de Hacılar”, Türkiye’de giderek gerileyen dindarlığı tekrar yukarı çekecek bir “İlahi” değil.
Bundan “Dindar nesil” projesini uçuracak bir çift kanat çıkaramazsınız.
Çıksa çıksa 2026 için bir “Ramazan eğlencesi” çıkar.
Ramazan davulunun yerini alan bir Ramazan eğlencesi yani.
Sanmayın ki, bir pop sosyoloğu olarak bunu “Kabe’de Hacılar”ın önemini küçümsemek veya küçültmek için söylüyorum.
Tam aksine sosyolojik boyutunu önemsediğim için yazıyorum.
Çünkü bu “Zamanın Ruhu” bu pop kültür damarında atıyor.