Bu yıl 15 Temmuz darbesinin 10'uncu yılıydı.
NATO Zirvesi ile moral kazanan iktidar, 15 Temmuz'un 10'uncu yıl kutlamasına çok özel bir önem verdi, buna uygun bir program hazırladı.
Belli ki amaç, “Cumhuriyet'in 10'uncu Yıl” kutlamasına benzer bir etki yaratmaktı.
BUGÜNE KADAR GÖRMEDİĞİMİZ
BİR MULTİMEDYA KAMPANYA
10'uncu yıl kutlamasının en ağırlıklı konusu tabii ki “Asırlık Gece” dizisiydi.
Tanıtımlar bizzat Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kişisel karizması üzerinden yapıldı.
TRT'nin bütün kanalları, Anadolu Ajansı, internet ve billboardlarla bugüne kadar görmediğimiz, çok mecralı multimedya bir kampanya yapıldı.
TRT, bütün kanalları ile Dünya Kupası maçlarının girişinde, su molasında, devre arasında, maç sonrasında inanılmaz bir tanıtım yaptı.
ÇEŞİTLİ MECRALARDAN TOPLAM KAÇ
TANITIM YAYINLANDI ÇIKARAMADIM
Bütün bunların sayısını araştırdım ama rakam çıkarmak ya imkânsız ya da çok zordu.
“Sadece TRT 1 ekranında bu spotlar toplam kaç defa döndürüldü?” sorusunun kesin cevabı internette yok.
Çünkü bunun için TRT'nin 8–15 Temmuz 2026 yayın logu / spot dökümü gerekiyor.
Kamuya açık yayın akışı programları gösteriyor ama program aralarındaki promo spotlarını tek tek göstermiyor.
SADECE TRT 1'DE 50-70 ARASI
TANITIM YAYINLANDI
Bu defa, 8–15 Temmuz dönemini yalnız TRT 1 ile sınırlayıp tekrar taradım.
İlk tanıtımın 8 Temmuz'da yayımlandığını doğrulayabiliyorum; 10 Temmuz'da da yapımla ilgili geniş tanıtım/haber faaliyeti başlamış. Fakat TRT'nin dakika dakika promo yayın logu açık olmadığı için gerçek yayın sayısı doğrudan sayılamıyor.
Bu nedenle yayıncılık pratiğine göre bir tahmin yapmak gerekiyor.
ChatGPT ve Gemini'den çıkarabildiğim tahminler şöyle:
8–15 Temmuz arasında TRT 1'de yaklaşık 55–70 kez Asırlık Gece tanıtım spotu/anonsu dönmüş.
İlk günlerde günde 4–6, 13–14 Temmuz'da 8–10, yayın günü 15 Temmuz'da 12–15 civarında gösterim yapıldığı tahmin ediliyor.
Ama dediğim gibi kesin bir rakam yok.
Bu kampanya 15 Temmuz günü yayına sokulan şu tanıtımla doruğuna ulaştı:
“Hainlerin bir hesabı varsa Allah'ın da bir hesabı vardır.”
İLK 3 BÖLÜM 15 TEMMUZ GECESİ
ARD ARDA YAYINLANDI
İlk yayın stratejisi de şöyle belirlendi.
TRT 1 başından beri gecenin en önemli maçlarını canlı yayınlıyordu.
O akşam İngiltere-Arjantin maçı vardı.
O yayınlanmadı ve gece 15 Temmuz anmalarına ayrıldı.
Dizinin ilk 3 bölümü o gece art arda yayınlanma kararı alındı.
Yayın saat 20.00'de başladı ve 01.15'te bitti.
Her bölümü 40-55 dakikaydı.
Peki sonuç?
FATİH ALTAYLI'NIN BİR YOUTUBE
YAYININA YAKIN İNSAN SEYRETTİ
TRT tarihinin en ağır tanıtım kampanyası ile yayına giren “Asırlık Gece” total seyircide 4'üncü oldu.
Reyting 2.18'di.
Yakın bir tahminle o gece bu diziyi 1.8 milyon kişi seyretti.
Fatih Altaylı'nın birçok YouTube yayınına yakın bir rakam bu.
İNGİLTERE-ARJANTİN MAÇI
3 KAT REYTİNG YAPTI
O gece TRT Spor'da yayınlanan İngiltere-Arjantin maçının reytingi ise 6.70'di.
Yani Asırlık Gece'nin 3 katı reyting yapmış.
Aynı gece ikinci sıraya Star TV'de yayınlanan “Doğanın Kanunu” adlı Türk dizisi yerleşmiş.
Reytingi 3.63.
Üçüncü sırada ise ATV'nin “Var mısın, Yok musun” adlı yarışma programı var.
Onun reytingi de 2.65…
20 YAŞ ÜSTÜ ABC1'DE
REYTİNGDE 3'ÜNCÜ SIRAYA GEÇMİŞ
20+ ABC1 kuşağında ise durumu bir sıra daha iyi.
O seyirci grubunda çok güçlü bir Dünya Kupası yarı finalinin karşısında yayınlanmasına rağmen 20+ ABC1'de üçüncü olmuş.
Bu gruptaki reytingi 2.77.
BUNDAN ÖNCEKİ 2 YILDA 15 TEMMUZ
REYTİNGLERİ DAHA YÜKSEKTİ
Ancak 10'uncu yıl dizisini, bundan önceki 2 yılla karşılaştırırsak ilginç bir tablo ortaya çıkıyor.
TRT, 2025 yılı 15 Temmuz gecesi darbeyi anlatan “Son Sefer” adlı bir program yayınlamıştı.
Son Sefer, 15 Temmuz 2025'te hem Total'de hem AB'de 2. sıraya kadar yükselmiş ve yalnızca MasterChef'in arkasında kalmıştı.
2024'te ise yine 15 Temmuz gecesi “Ben Babam ve Vatan” da hem Total hem AB'de 2. olmuş.
MUHALİF BİR GAZETECİ
ARKADAŞIM DİZİYİ BAŞARILI BULMUŞ
Bu yıl darbenin 10'uncu yılı.
TRT tarihinin en güçlü kampanyası yapılmış.
Ben diziyi seyretmedim.
Ama güvendiğim, üstelik bu iktidara sıcak bakmayan bir gazeteci arkadaşım çok beğendiğini söyledi.
Ama bütün bunlara rağmen “Asırlık Gece”, bırakın asırlık, 10 yıllık reyting bile olamamış.
Neden?
ASIL KÖTÜ SONUÇ DİZİNİN
4'ÜNCÜ BÖLÜMÜNDE
Üstelik daha da kötü bir sonuç var.
Dizinin 4'üncü bölümü 17 Temmuz Cuma akşamı yayınlandı.
TRT 1 ekranlarında yayınlanan 15 Temmuz temalı yapım Asırlık Gece, neredeyse 2 puan daha reyting kaybederek ABC1 kategorisinde 0,98 reyting almış.
O gecenin reyting sıralamasında 9. sırada yer almış.
17 TEMMUZ GECESİ TÜRKİYE
ASIRLIK GECE YERİNE NE SEYRETMİŞ
17 Temmuz ABC1 İlk 10 Sıralaması şöyle:
- MasterChef Türkiye (TV8)
- Kuralsız Sokaklar (Kanal D)
- NOW Ana Haber
- Hızlı ve Öfkeli 7 (Y.S - ATV)
- Buz Devri 3: Dinozorların Şafağı (Y.S - ATV)
- Kanal D Ana Haber
- Kuralsız Sokaklar (TKR - Kanal D)
- Show Ana Haber
- Asırlık Gece (TRT 1)
15 Temmuz'un 10'uncu yılında durum bu ve aynı soruyu tekrar soruyorum.
Neden böyle?
SORUNUN CEVABINI 2 YIL ÖNCE
İKTİDARA YAKIN BİR GAZETECİ VERDİ
İktidara yakın bir yazar, Mehmet Metiner'in iktidara çok yakın bir gazete olan Yeni Şafak'ta 16 Temmuz 2024 günü yazdığı bir yazı aklıma geldi.
Şöyle demişti:
“15 Temmuz'u bu yıl yazmak gelmedi içimden. Çünkü 15 Temmuz ruhundan eser kalmadı.”
Ertesi gün ben de onun yazısından alıntı yaparak şunu yazmıştım:
“Çünkü milletin içinden de 15 Temmuz'u anmak gelmedi…”
Bence “Asırlık Gece”nin reytingi ile ilgili sorduğum sorunun cevabı Mehmet Metiner'in “Çünkü” ile başlayan cümlesinde yatıyor:
“Çünkü 15 Temmuz'un ruhundan eser kalmadı.”
HADİ ŞİMDİ 16 TEMMUZ
2016 SABAHINA DÖNELİM
O zaman 15 Temmuz gecesi ve 16 Temmuz sabahına dönelim.
Neydi o gecenin ruhu?
Cumhuriyet tarihinde ikinci defa bir askerî darbe girişimi başarısızlığa uğruyordu.
Birinci, Talat Aydemir ve arkadaşlarının kalkışmasıydı.
1962 ve 1963'te iki darbe girişimi yaptı.
Ancak bu iki girişim de CHP Genel Başkanı İsmet İnönü ve seçilmiş hükümete bağlı kalan askerler tarafından bastırıldı.
15 TEMMUZ DARBE GİRİŞİMİ
HALK TARAFINDAN BASTIRILDI
Ama 15 Temmuz'un çok başka ve önemli bir özelliği vardı.
O darbeyi dönemin Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Başbakanı Binali Yıldırım dimdik durarak, bizzat sivil halkın desteği ile bastırmıştı.
Değeri de oradan geliyordu.
16 Temmuz sabahı Türkiye, aynı 1975'te diktatör Franco'dan sonra İspanya'nın kurduğu güçlü bir demokrasiye kavuşma ve toplumun bütün kesimlerinin katılacağı sivil bir anayasa yapma imkânına kavuşmuştu.
15 TEMMUZ 2016 GECESİ KAZANILAN DEMOKRASİ
SAVAŞI 16 NİSAN 2017 GÜNÜ KAYBEDİLDİ
Evet, 15 Temmuz gecesi bu halk bir demokrasi savaşını kazanmıştı.
Ama ne yazık ki 15 Temmuz gecesi kazanılan o demokrasi savaşı, 2017 referandumu ile kaybedildi.
Güçlendirilmiş Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi adı altında referanduma sunulan ve tek kişiye hiçbir kontrolü olmayan, hiçbir ülkede görülmeyen yetkiler veren otoriter bir sisteme dönüştü.
Daha doğrusu Türkiye'nin 1950 seçimleri ile başlayan parlamenter demokratik sistemi, tek kişilik otoriter bir rejim hâline geldi.
15 TEMMUZ “ASIRLIK GECE” REYTİNGLERİNİ
ÖNÜMÜZE KOYUP DÜŞÜNME ZAMANI
Bence Mehmet Metiner'in daha 2 yıl önce koyduğu teşhis doğruydu.
15 Temmuz gecesinin o muhteşem ruhundan eser kalmadı.
Bence Türkiye tarihinin belki de en önemli fırsatını kaçırdı.
Bu yıl 15 Temmuz gecesinin “asırlık bir geceye” dönüşememesinin nedeni galiba bu.
15 Temmuz gibi apaçık bir darbeyi başarısızlığa uğrattığımız gün, neden sadece bugünkü iktidarın elindeki devletin bayramı oldu da…
Bir türlü milletin bayramı hâline gelemiyor…
Önce AKP yönetiminin, sonra hepimizin, 15 Temmuz reytinglerini önümüze koyup şu soruyu sorma zamanı geldi:
“Biz nerede yanlış yaptık…”