Bir seneyi aşkın süredir hayatımızda olan koronavirüs salgınından en çok çocuklar etkilendi. Uzaktan eğitime geçen ve karantina nedeniyle yaşıtlarıyla sosyalleşemeyen çocuklar evlere kapandı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sibel Kazak Berument, Covid-19’un çocuk ve ergenlerin bilişsel ve psikososyal gelişimi ile akademik hayatına etkilerini incelendi. ODTÜ, Ege Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi işbirliğinde gerçekleştirilen çalışmada 17 ilden 350 aile ve bunların ilkokul, ortaokul, lise çağındaki çocuklara ulaşılarak, Covid-19 ile ilgili deneyimlerine bakıldı. Bulguları paylaşan Berument, bu süreçte çocukların saldırganlık ve öfke davranışlarında artış ve aynı zamanda uzaktan eğitimde de zorlandıklarını gözlemlediklerini söyledi.
ANNELERİN SOSYAL DESTEĞE İHTİYACI VAR
Prof. Dr. Berument, araştırmada elde ettikleri sonuçları şu sözlerle anlattı: “Hangi sonuç değişkenine bakarsak bakalım çocukların uzaktan eğitimde yaşadıkları güçlükler birincil olarak ortaya çıkan bulguydu. Annelerin ise ciddi bir şekilde hem kaygı hem depresyon hem de stres düzeylerinde artış olduğunu gördük. Bu artışın bir kısmı yakınlarını Covid nedeniyle kaybetmekle, bir kısmı da ev içerisinde yaşadıkları zorluklarla ilgili. Çocuklarına karşı ise daha çok psikolojik kontrol kullandıklarını gözlemledik. Fakat ilginç bir şekilde hem anneler hem babalar çocuklarına okul eğitimleri ile ilgili olan baskılarını azaltmışlardı, daha az performans baskısı gösteriyorlardı. Annelerin stresinin çok arttığını göz önünde bulundurursak, annelerin sosyal desteğe çok ihtiyacı olduğunu ve bunu vermemizin önemli olduğunu gördük.”
PANDEMİ DÖNEMDE DUYGUSAL STRES ARTTI
Araştırmada, ‘Koronavirüs geçirme kaygısı yaşadınız mı?’, ‘Yakınınız koronavirüse yakalanır diye kaygılandınız mı?’ sorularının sorulduğunu anlatan Prof. Dr. Berument, şöyle konuştu: “Annesi korona geçirmiş kişileri, ‘tanı almış çok hafif geçirmiş’, ‘evde daha ağır geçirmiş’ ve ‘hastaneye yatmış yoğun bakımda kalmış’ şeklinde derecelendirdik. Bu derece arttıkça çocuklarda kaygının anlamlı bir şekilde arttığını gördük ve ilginç bir şekilde bu çocukların saldırganlık, öfke davranışları, yani ‘olumsuz’ diye nitelendirebileceğimiz davranışları azalırken, bu kaygının aslında duygusal stresi artırdığını gördük. İlginç bir bulgumuz da, okula bağlanmaların genel olarak azaldığını gördük, ancak Covid sürecinde eğer anneleri korona geçirdiyse ve özellikle şiddetli geçirdiyse çocukların okula bağlanmalarında bir artış olmuş. Okulun, öğretmenlerin bu zorlu süreçte bir destek mekanizması rolü aldığını söyleyebiliriz.” Prof. Dr. Berument, çalışmanın sonuçlarının TÜBİTAK’a rapor olarak iletildiğini ve rapor onaylandıktan sonra ilgili bakanlıklarla paylaşılacağını kaydetti.