ABD dış politikasının 20. yüzyıldaki en önemli ve tartışmalı figürlerinden biri olan eski Dışişleri Bakanı Henry Kissinger 100 yaşında hayatını kaybetti.
Danışmanlık şirketi Kissinger Associates Çarşamba akşamı yaptığı bir açıklamayla Kissinger'ın ölümünü duyurdu ancak ölüm nedenini açıklamadı.
Ünlü diplomat, uzun kariyeri boyunca aralarında Joe Biden'ın da bulunduğu bir düzine başkana danışmanlık yaptı ve Vietnam savaşının sona erdirilmesini sağladığı için Nobel ödülü kazandı.
Savaş suçlusu
Ancak mirası, insan haklarını hor görmesi ve ABD şirketlerinin çıkarlarını ne pahasına olursa olsun koruma çabalarıyla da tanımlandı ve dünyanın dört bir yanındaki muhalifleri onu bir savaş suçlusu olarak gösterdi.
Kissenger, Doğu Timor'un işgalinde Endonezya'nın askeri diktatörünü destekledi, Güney Afrika'daki apartheid rejiminin Angola'yı işgalini destekledi ve Şili'nin demokratik yollarla seçilmiş başkanını devirmek için CIA ile birlikte çalıştı. Ayrıca gazetecilerin ve kendi personelinin telefonlarının dinlenmesine izin verdi.
Kissinger, 1968'de Nixon Beyaz Saray'ı kazandığında ulusal güvenlik danışmanı olmadan önce Harvard'da akademisyendi. Başkanla yakın işbirliği içinde çalışarak, 1969 ve 1970 yıllarında Kamboçya'nın gizlice bombalanması da dahil olmak üzere Vietnam savaşıyla ilgili önemli kararlarda etkili oldu. Bu, Nixon'ın "deli adam teorisi" olarak adlandırdığı, Kuzey Vietnam'ı ABD başkanının savaşı sona erdirmek için her şeyi yapacağına inandırma girişiminin bir parçasıydı.
Kissinger 2000'li yılların başında George W. Bush yönetimini Irak'ın işgali konusunda desteklemişti. Bu savaşın bir başka destekçisi olan gazeteci Christopher Hitchens, Kissinger'ın savaş suçlarından yargılanması gerektiğini yazdı.
Tartışmalı Nobel ödülü
Vietnam savaşını sona erdiren Paris anlaşmasını müzakere ettikleri için Kissinger ve Le Duc Tho ortak bir Nobel ödülüne layık görüldüler, ancak Kuzey Vietnamlı müzakereci ödülü reddetti. 1973 barış ödülü, Kissinger'ın 1969'da Nixon'ın Kamboçya'yı bombalamasını desteklediğinin ortaya çıkmasıyla Nobel tarihinin en tartışmalı ödüllerinden biri oldu. Karar üzerine iki Nobel komitesi üyesi istifa etti.
Ödül, şarkıcı ve hiciv yazarı Tom Lehrer'in tepkisine yol açtı:
"Henry Kissinger Nobel barış ödülüne layık görüldüğünde siyasi hicvin modası geçmiş oldu."
Yahudi bir genç olarak ailesiyle birlikte Nazi Almanya'sından kaçan Kissinger, ilerleyen yıllarda saygın bir devlet adamı olarak ün kazandı; konuşmalar yaptı, Cumhuriyetçilere ve Demokratlara tavsiyelerde bulundu ve küresel bir danışmanlık şirketini yönetti. Donald Trump'ın Beyaz Saray'ında birçok kez boy göstermişti.