Türkiye'deki restoranlarda uzun süredir tartışma yaratan kuver ve servis ücretleri uygulamasına yönelik yeni bir dönem başlıyor. Ticaret Bakanlığı'nın aldığı karar doğrultusunda, 30 Ocak'ta Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle kuver uygulaması kaldırıldı. Ancak bu durum, bazı restoranları yurtdışında yaygın olan 'gönüllü bahşiş' sistemine yöneltti.
YENİ SİSTEM NASIL İŞLİYOR?
Yeni uygulamada, hesap fişlerinde 'No service fee' (Zorunlu kuver ve servis bedeli yok) ifadesi yer alıyor. Bununla birlikte, faturanın alt kısmında yüzde 8, 10 ve 15 gibi farklı bahşiş oranları sunuluyor. Garsonlar, kuverin yasaklanmasıyla fiyatlarda indirime gidildiğini belirterek, müşterilerin dilerlerse bu oranlardan birini seçerek POS cihazı üzerinden resmi bahşiş bırakabileceklerini ifade ediyor. Bu yeni model sayesinde nakit yerine POS üzerinden tahsil edilen bahşişler, kayıt dışı işlemleri azaltarak vergilendiriliyor. Bu durum, hem işletmelere yasal güvence sağlıyor hem de çalışanların bahşişlerini resmi olarak almasına olanak tanıyor.
TOPLUMSAL YANKILARI VE SEKTÖR DEĞERLENDİRMELERİ
Restoranların hayata geçirdiği bu yeni model, kamuoyunda ikiye bölünmüş durumda. Bazı müşteriler, isteğe bağlı olması nedeniyle uygulamayı olumlu karşılarken, diğerleri kuverin sadece isim değiştirerek geri döndüğü görüşünü savunuyor. Genel değerlendirmelerde ise 'gönüllü kuver' olarak da adlandırılan bu sistemin, eski zorunlu uygulamaya kıyasla daha fazla kabul gördüğü belirtiliyor. Sektör temsilcileri, özellikle büyük şehirler ve turistik bölgelerde kuverin restoranlar için önemli bir ek gelir kaynağı olduğunu vurguluyor. İstanbul, Bodrum ve Antalya gibi merkezlerde kişi başı 50 ila 250 TL arasında değişen kuver ücretlerinin yıllık milyarlarca liralık bir hacim oluşturduğu tahmin ediliyor. Ancak bu gelirin önemli bir kısmının çalışanlara yansımadığı ve işletme cirosu içinde kaldığı yönündeki eleştiriler de uzun süredir gündemde.
YASAL DÜZENLEMELER VE CEZALAR
Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle lokanta, kafe, restoran ve pastanelerde servis, kuver, masa ücreti veya benzeri adlarla ek ücret talep edilmesi tamamen yasaklandı. Yeni düzenlemeye göre tüketiciler yalnızca sipariş ettikleri yiyecek ve içeceklerin bedelini ödeyecek. Talep edilmeden masaya getirilen ve 'aperatif' olarak sunulan kuver ürünleri için de ücret istenemeyecek. Bakanlık, bahşiş gibi ödemelerin tamamen gönüllülük esasına dayanması gerektiğini ve zorunlu tutulamayacağını açıkça belirtti. Hesaba keyfi şekilde servis bedeli ekleyen işletmelere ise 1 milyon 439 bin liraya kadar ceza uygulanabilecek.