Yaklaşık 60 milyar dolarlık kamu kaynağının erimesine yol açan Kur Korumalı Mevduat (KKM), fiilen sıfırlanarak sona erdi. KKM, Nurettin Nebati’nin Hazine ve Maliye Bakanı olduğu Aralık 2021’de, düşük faiz politikası nedeniyle hızla yükselen döviz kurlarını dizginlemek amacıyla devreye alındı. Uygulamanın başladığı 21 Aralık 2021’de dolar kuru 13 TL seviyesindeyken, aradan geçen beş yılın ardından kur 43 lirayı aşarak rekor düzeylere çıktı.
Bu süreçte hedeflenen istikrarı sağlayamayan KKM, ülkeye 60 milyar dolar (1.5 trilyon) fatura bırakırken Türk Lirası kamunun desteğine rağman erimeye devam etti. TL gelişen ülke para birimleri arasında en zayıf performansı sergileyen para olmaya devam ediyor.
Üstelik bunca büyük bedeller ödenmesine rağmen ekonomi yönetimi hala kur riskine karşı piyasaya müdahale etmek zorunda kalıyor. Özellikle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alındığı dönemde Merkez Bankası döviz kuru baskısını hafifletmek için yüklü miktarda döviz rezervi satışına (yaklaşık 52 milyar dolar) gitmek zorunda kaldı.
5 MİLYARA GERİLEDİ
Son veriler de KKM’nin fiilen sona erdiğini ortaya koyuyor. Kur Korumalı Türk lirası Mevduat ve Katılma Hesapları (KKM), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) yayımladığı haftalık bültene göre, geçen hafta 724 milyon liralık azalışla 5 milyar 785 milyon liraya gerileyerek uygulamanın neredeyse tamamen tasfiye edildiğini gösterdi.
2025 ÇIKIŞ YILI OLDU
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılı Para Politikası Metni’nde KKM’den çıkışı resmi bir hedef olarak açıklamış ve son dönemde yaptığı toplantılarda KKM’nin yakın zamanda sonlandırılacağını vurgulamıştı. Bu kapsamda TCMB, ilk olarak şubat ayında KKM hesaplarından çıkış stratejisi kapsamında tüzel kişilerin hesap açma ve yenileme işlemlerinin sonlandırıldığını bildirdi. TCMB, 23 Ağustos’tan itibaren ise gerçek kişiler için KKM hesaplarında (YUVAM hesapları hariç) yenileme ve açılış işlemleri yapılmayacağını duyurmuştu. Böylece, Aralık 2024’te 1 trilyon 129 milyar 899 milyon lira seviyesinde bulunan KKM bakiyesi, geçen yıl sonu itibarıyla 10 milyon liranın altına gerileyerek neredeyse sıfırlandı.
“TL şu an en zayıf durumunda”
KKM’nin hayata geçirildiği dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin Türk lirasına ilişkin açıklamaları kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı. Döviz kurlarındaki hızlı yükselişin tartışıldığı bir televizyon programında konuşan Nebati, TL’nin daha fazla değer kaybetmeyeceğini savunarak, “Bunlar bekliyorlar dolar kuru 20, 25, 30 lira olacak. Bilerek yayıyorlar. Niye olsun? Zaten Türk Lirası şu an en zayıf durumunda. Gideceği bir yer yok bir kere. Vatandaş rahat olsun” ifadelerini kullanmıştı. Ancak kurdaki yükseliş hız kesmedi. Aradan geçen sürede döviz kuru artmaya devam ederken, dolar bugün 43 lira seviyesine ulaştı.