Dünya ekonomisinde yaşanan şoklar, borç krizleri ve iklim kaynaklı afetler artarken kalkınma için ayrılan resmi kaynaklar geriliyor. Küresel kalkınma finansmanında dikkat çekici bir kırılmaya işaret eden Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) 2026 tarihli “özel hayırseverlik ve kalkınma raporu”na göre resmi kalkınma yardımları 2025’te reel olarak yüzde 23.1 oranında azalarak 174.3 milyar dolara geriledi. Bu düşüş, ABD, Almanya, İngiltere, Japonya ve Fransa’daki bütçe kısıntılarından kaynaklandı. Kaynaklardan en az payı ise cinsiyet eşitliğine yönelik finansman aldı.
İstanbul’da Sabancı Vakfı ve OECD Kalkınma İçin Çalışan Vakıflar Ağı işbirliğiyle düzenlenen toplantıda, hayırseverlik olarak tanımlanan filantropinin özellikle toplumsal cinsiyet eşitliği finansmanındaki rolü ele alındı.
FONLAR SAĞLIĞA GİDİYOR
Raporda dikkat çekici bulgulardan biri fonların sektörel yoğunlaşması. Toplam hayırseverlik kaynaklarının yaklaşık yüzde 40’ı sağlık alanına giderken eğitim, iklim ve toplumsal cinsiyet eşitliği gibi alanlar görece daha sınırlı pay alıyor. Toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik hayırseverlik fonlaması 5.2 milyar dolar seviyesinde kalırken ortak finansman mekanizmalarında bu alanın payı yüzde 1 düzeyinde kaldı.
OECD İstanbul Merkezi Direktörü Achraf Bouali küresel finansman krizine dikkat çekerek hayırseverliğin özellikle daralan kamu kaynakları karşısında öneminin arttığını ve “stratejik aktör” haline getirdiğini belirtti.
Birleşmiş Milletlerle birlikte 2006’da kadınların ve kız çocuklarının desteklenmesi için projeler başlatan Sabancı Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Güler Sabancı, vakfın OECD raporlarında Türkiye’den üçüncü kez yer aldığını açıkladı ve “Filantropinin gerçek etkisi ancak veriye dayalı öğrenme ve güçlü işbirlikleriyle mümkündür. Bu alandaki çalışmalarımızın uluslararası raporlarda örnek gösterilmesi, 20 yıllık istikrarlı yaklaşımımızın sonucudur” diye konuştu. Raporda vakfın küresel ölçekte ilk 15 arasında yer aldığı belirtilirken, kaynaklarının yüzde 70’inden fazlasını bu alana yönlendirdiği belirtildi.