1-7 Nisan Kanser Haftası’nda erken teşhisin önemi bir kez daha gündeme gelirken aile sağlığı merkezlerinde (ASM) yaşanan yoğunluk tartışma yarattı.

Uzmanlar, artan hasta sayısı nedeniyle kanser taramalarına yeterli zaman ayrılamadığını vurgularken mevcut iş yükünün hem hekimleri zorladığı hem de erken teşhis süreçlerini sekteye uğratabileceğini vurguladı. İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu üyesi aile hekimliği uzmanı Dr. Emrah Kırımlı, “Günümüzde pek çok kanser türü erken tespit edildiğinde neredeyse tümüyle tedavi edilebiliyor ve ilk tanı/tedavi aşaması dışında hiçbir soruna neden olmadan geçirdiğimiz bir hastalık olarak kalıyor” dedi.

‘KRİTİK ROL OYNUYOR’ 

ASM’lerin erken tanı açısından kritik rol oynadığını belirten Kırımlı, “ASM’ler bizi kanser eden etkenlere karşı mücadelenin en önemli bileşeni. Tütün kullanımı, kötü beslenme, çalışma koşulları ve kanserojene maruziyet gibi risklerin azaltılması ile HPV ve Hepatit B gibi etkenlerin erken tespiti sayesinde kanser oluşmadan önlenebilir” diye konuştu. Aile hekimlerinin kanseri erken fark etmek için iki yöntemi olduğunu ifade eden Kırımlı, “Tarama testleri ile hastalık belirti vermeden tespit edilebiliyor. Ayrıca hastalarımızı düzenli gördüğümüz için yeni ve şüpheli belirtilerden kanserleri başlangıç aşamasında yakalayabiliyoruz” ifadelerini kullandı.

Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında meme, kalın bağırsak ve rahim ağzı kanserlerinin ASM’lerde ücretsiz tarandığını anımsatan Kırımlı, “Dışkıda gizli kan testi, mamografi ve rahim ağzı sürüntüsü uygulanıyor. Ayrıca risk durumuna göre farklı kanser türleri için de yönlendirme yapabiliyoruz” diye ekledi.

ASM’lerde yılda yaklaşık 450 milyon muayene yapıldığını belirten Kırımlı, buna karşın tarama oranlarının düşük kaldığına dikkat çekerek “Tarama için gerekli malzemeler düzenli temin edilemiyor, mamografi randevuları aylar sonrasına veriliyor, sağlıklı yaşam merkezleri yetersiz. Ayrıca hekimler zamanlarının büyük bölümünü bürokratik işlere ayırmak zorunda kalıyor” diye konuştu. Hasta yoğunluğunun en büyük sorun olduğunu vurgulayan Kırımlı, “Çok sayıda hasta baktığımız için erken teşhis ve önleme fırsatlarını kaçırıyoruz” dedi.