Küresel piyasalarda, enerji maliyetlerindeki artış ve güçlü doların etkisiyle altın fiyatlarında sert geri çekilme yaşandı. Aynı dönemde Donald Trump’ın açıklamaları ve çatışmaların petrol arzını tehdit etmesi, emtia fiyatlarında yükselişi beraberinde getirdi.

ALTIN FİYATLARINDA 2008'DEN BU YANA EN SERT DÜŞÜŞ

Ons altın, yüzde 0,6 değer kaybederek 4.466,99 dolar seviyesine geriledi. Bu düşüşle birlikte altın, mart ayında yüzde 15’in üzerinde değer kaybederek Ekim 2008 finansal krizinden bu yana en kötü aylık performansını gösterdi. Haftanın son işlem gününü 4 bin 493 dolardan kapatan ons altın, sabah saatlerinde 4 bin 508 dolar seviyesinde işlem görüyor.

Yurt içi piyasalarda ise gram altın serbest piyasada 6 bin 430 TL seviyesinde işlem görürken, Kapalıçarşı verilerine göre satış fiyatı 6 bin 734 TL olarak kaydedildi. Analistler, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail-İran gerilimi sonrası doların yaklaşık yüzde 2 değer kazanmasının altın üzerindeki baskıyı artırdığını belirtiyor.

PETROL PİYASASINDA HÜRMÜZ BOĞAZI ENDİŞESİ

Petrol fiyatları, Husilerin Batı Asya’daki savaşa dahil olması ve ABD’nin bölgeye yeni askeri sevkiyat yapmasıyla yükselişini sürdürdü. Brent petrol, hafta sonu düzenlenen füze saldırılarının ardından varil başına 116,75 dolara kadar çıkarak aylık bazda güçlü bir artış kaydetti. ABD ham petrolü de 100 dolar seviyesinin üzerine çıktı.

Mart ayında yaklaşık yüzde 60 yükselen Brent petrol için en önemli risk unsurlarından biri Hürmüz Boğazı’ndaki geçişler olarak öne çıkıyor. İran’ın bu stratejik su yolundaki kontrolünü artırması ve yalnızca belirli ülkelere ait gemilere geçiş izni vermesi, arz endişelerini derinleştiriyor.

TRUMP'IN AÇIKLAMALARI PİYASALARI ETKİLEDİ

ABD’nin bölgeye binlerce asker göndermesi, kara harekâtı ihtimaline yönelik riskleri artırdı. Donald Trump, Financial Times’a verdiği röportajda İran’daki petrolü “ele geçirmek” istediğini ve ihracat merkezi olan Harg Adası’nı kontrol altına alabileceğini ifade etti. Bu açıklama, İran’dan gelebilecek olası karşılık riskini gündeme taşıdı.

Brent petrol, ABD, İsrail ve İran arasında süren çatışmaların etkisiyle mart ayında yaklaşık yüzde 60 yükseldi. Çatışmalar beşinci haftasına girerken, diplomatik temaslara rağmen gerilimde belirgin bir azalma görülmedi.

Trump, Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran’ın savaşı sona erdirmek için iletilen 15 talebin çoğunu ABD’ye “kabul ettirdiğini” söyledi, ancak detay paylaşmadı. İran ise bu planı daha önce reddederek Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü koruma şartını öne çıkarmıştı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA ARZ RİSKİ ARTIYOR

İran, Basra Körfezi’ni küresel piyasalara bağlayan Hürmüz Boğazı’ndan geçen deniz trafiğini büyük ölçüde sınırladı. Tahran yönetimi, çoğu geminin geçişine izin vermezken, Pakistan, Tayland ve Malezya gibi ülkelerden gelen sınırlı sayıdaki gemilere geçiş hakkı tanıyor.

Geçen hafta Trump, kabine toplantısında İran’ın iyi niyet göstergesi olarak Hürmüz’den 10 petrol tankerinin geçişine izin verdiğini açıklamıştı. Financial Times’a göre bu sayının arttığını belirten Trump’a ek olarak, Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar da Tahran’ın 20 geminin daha geçişine izin verdiğini duyurdu.

Husilerin çatışmaya dahil olması, petrol piyasaları açısından yeni bir risk unsuru olarak değerlendiriliyor. Grup, 2023’te Gazze’de başlayan savaşın ardından Kızıldeniz’deki ticari geçişleri büyük ölçüde sınırlamış ve gemilerin alternatif rotalara yönelmesine neden olmuştu. Yanbu üzerinden yapılan sevkiyatlara yönelik olası tehditler, arz üzerindeki baskıyı daha da artırabilir.