Mutfaklarda "hijyen" amacıyla yapılan bir uygulama, aslında gıda zehirlenmelerinin en büyük nedenlerinden biri olabilir. Özellikle Türkiye gibi mutfak kültüründe tavuğun yıkanarak temizlendiği toplumlarda, uzmanlardan kritik bir uyarı geldi: Çiğ tavuğu asla yıkamayın.

MİKRO DAMLACIKLARLA GELEN TEHLİKE

BBC Dünya Servisi'nin Reading Üniversitesi gıda mikrobiyolojisi uzmanı Dr. Kimon-Andreas Karatzas ile yaptığı laboratuvar çalışması, tavuk yıkamanın çapraz bulaşmaya nasıl yol açtığını gözler önüne serdi. UV ışığı altında yapılan deneyde, tavuğun yıkanması sırasında sıçrayan ve çıplak gözle görülmeyen su damlacıklarının; lavaboya, tezgâha ve hatta yanındaki taze sebzelere kadar yayıldığı tespit edildi.

ÖLÜMCÜL BAKTERİLER: SALMONELLA VE KAMPİLOBAKTER

Çiğ tavukta doğal olarak bulunan kampilobakter ve salmonella bakterileri, gıda zehirlenmelerinin küresel ölçekteki temel nedenleri arasında yer alıyor. Dr. Karatzas, bu bakterilerin tehlikesini şu sözlerle vurguluyor:

"Sadece bir damlacıkta yaklaşık 10 trilyon kampilobakter bulunabiliyor. Tavuğu yıkadığınızda oluşturduğunuz mikro damlacıklar, bu bakterileri mutfağın her yerine yayıyor. Bu durum, tavuğu pişirseniz bile, bakterinin bulaştığı tezgâha koyduğunuz bir marul üzerinden hastalanmanıza neden oluyor."

KÜLTÜREL GELENEK Mİ, SAĞLIK RİSKİ Mİ?

Güneydoğu Asya, Afrika ve Akdeniz ülkelerinde tavuğu yıkamak bir "temizlik" göstergesi olarak kabul edilse de bilimsel veriler bunun aksini söylüyor. Birçok aşçı, tavuğu sirke veya limonlu suyla yıkamanın bakterileri öldürdüğüne inanıyor; ancak Karatzas, bu yöntemin bakteri seviyelerini güvenilir bir şekilde düşürmediğini, bakterileri yok etmenin tek yolunun doğru ısıda pişirmek olduğunu belirtiyor.

BELİRTİLERE DİKKAT!

Gıda zehirlenmesi belirtileri genellikle enfeksiyondan 2 ila 5 gün sonra ortaya çıkıyor. Uzmanlar; kanlı ishal, şiddetli karın ağrısı, ateş ve kusma gibi semptomlar görüldüğünde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini hatırlatıyor. Özellikle 60 yaş üstü bireyler ve çocuklar için risk çok daha yüksek.