Rusya ile Çin, Pekin’de düzenlenen zirvenin ardından yayımladıkları kapsamlı ortak bildiride, dünyanın yeniden 'orman kanunu' düzenine sürüklendiği uyarısında bulunarak Batı’ya ve özellikle ABD öncülüğündeki küresel güvenlik mimarisine sert eleştiriler yöneltti. Ortak bildiride, iki ülkenin askeri, ekonomik ve stratejik iş birliğini daha da derinleştirme kararı aldığı vurgulandı.

Kremlin tarafından Rusça yayımlanan bildiride, küresel sistemin giderek daha kırılgan hale geldiği belirtilirken, dünya barış ve kalkınma gündeminin ciddi tehditlerle karşı karşıya olduğu ifade edildi.

Moskova ve Pekin, bazı ülkelerin uluslararası sistemi tek taraflı şekilde yönetmeye çalıştığını savunarak, 'sömürgecilik dönemini andıran bir zihniyetle diğer ülkelerin egemen gelişimini sınırlama girişimlerinin başarısız olduğunu' vurguladı.

Ortak açıklamada şu ifadelere yer verildi:

Uluslararası toplum parçalanma ve yeniden ‘orman kanunu’na dönüş riskiyle karşı karşıya.

İRAN’A YÖNELİK SALDIRILARA SERT TEPKİ

Bildirgede, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik son saldırıları da doğrudan hedef alındı.

Rusya ve Çin, söz konusu operasyonların uluslararası hukuku ihlal ettiğini ve Orta Doğu’daki istikrarı ciddi biçimde sarstığını savundu.

İki ülke, askeri operasyonların bölgesel savaşı büyütme riski taşıdığı uyarısında bulunurken, krizin çözümü için yeniden diplomasiye dönülmesi gerektiğini belirtti.

Açıklamada şu değerlendirme yer aldı:

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri saldırıları, uluslararası hukuku ve uluslararası ilişkilerin temel ilkelerini ihlal etmektedir.

Moskova ile Pekin ayrıca çatışmanın genişlememesi için müzakerelerin yeniden başlatılması çağrısında bulundu.

UKRAYNA İÇİN 'KÖK NEDENLER' VURGUSU

Ortak bildiride Ukrayna savaşıyla ilgili dikkat çekici ifadeler de yer aldı.

Rusya ve Çin, Ukrayna krizinin çözümünün ancak “çatışmanın temel nedenlerinin ortadan kaldırılmasıyla” mümkün olabileceğini savundu.

İki ülke, Birleşmiş Milletler Şartı’nın bütünlüğüne bağlı kalınarak “ortak, sürdürülebilir ve uzun vadeli güvenlik mimarisi” oluşturulması gerektiğini belirtti.

Moskova ve Pekin ayrıca, savaşın çözümü için diyalog ve müzakerelerin sürdürülmesini desteklediklerini açıkladı.

“BLOK SİYASETİ KABUL EDİLEMEZ”

Bildirinin en sert bölümlerinden biri ise Batı merkezli güvenlik sistemine yönelik eleştiriler oldu.

Rusya ve Çin, tek taraflı yaptırımlar, blok siyaseti, 'sıfır toplamlı oyun stratejileri' ve hegemonya girişimlerinin kabul edilemez olduğunu savundu.

Açıklamada, hiçbir devletin kendi güvenliğini başka devletlerin güvenliği pahasına inşa edemeyeceği vurgulanırken, tüm egemen ülkelerin eşit güvenlik hakkına sahip olduğu ifade edildi.

İki ülke ayrıca askeri ittifakların genişletilmesine, vekalet savaşlarına ve hibrit savaş yöntemlerine karşı olduklarını duyurdu.

NATO’YA ASYA-PASİFİK UYARISI

Moskova ile Pekin, NATO’nun Asya-Pasifik bölgesine doğru genişleme eğilimini de açık şekilde eleştirdi.

Ortak bildiride, NATO’nun doğuya yönelmesinin bölgesel barış ve istikrara katkı sağlamadığı savunuldu.

Rusya ve Çin ayrıca Japonya’nın yeniden silahlanma programına ilişkin endişelerini dile getirerek, Tokyo’nun askeri kapasitesini artırmasının 'ciddi güvenlik riski' oluşturduğunu öne sürdü.

ASKERİ İŞ BİRLİĞİ DERİNLEŞİYOR

İki ülke ortak açıklamada, askeri ilişkilerin daha ileri seviyeye taşınacağını da duyurdu.

Moskova ve Pekin; ortak askeri tatbikatların artırılması, hava ve deniz devriyelerinin genişletilmesi, savunma koordinasyon mekanizmalarının güçlendirilmesi ve güvenlik alanındaki karşılıklı koordinasyonun derinleştirilmesi konusunda mutabakata vardı.

Bunun yanında yapay zekâ, dijital ekonomi, gemi inşası, sivil havacılık, bilgi teknolojileri ve kritik madenler alanlarında da kapsamlı iş birliği planları açıklandı.

İki ülke ayrıca büyük ölçekli ortak projelerle Rusya-Çin ekonomik entegrasyonunun daha ileri seviyeye taşınacağını belirtti.