1 saniye…
Saat 00.55…
Önceki gece, işte o son 1 saniyede, dünya futbol tarihinde belki de en ilginç anlardan birini yaşadık.
O 1 saniye sonunda, Avrupa futbolu ile ilgili yepyeni bir sosyoloji ortaya çıktı.
Parasal kaleler yıkıldı, efsaneler domino taşı gibi birbirinin üzerine devrildi.
Hem sportif sonuçları hem de hayatın bütünü için çok şaşırtıcı yeni bir son saniyeydi bu.
UEFA Şampiyonlar Ligi maçlarının son saniyesinde yaşadık o anı.
O nedenle önceki akşam saat 00.55’e dönüp, o son saniyeyi anlatacağım önce.
Sonra da Türkiye’de kadınların futbol konusundaki yeni sosyolojisi ile ilgili çarpıcı bir veriyi paylaşacağım.
Çünkü orada da kadınlarla ilgili yıkılan bir algı vardı.

BİRİ İLK 8 ÖTEKİ İLK
24 İÇİN SAVAŞIYOR

Filmi geri sarıp izliyoruz.
İspanya’nın Real Madrid’i, Portekiz’in Benfica’sı ile oynuyor.
Real Madrid Avrupa Ligi’nde ilk 8’e kalma mücadelesi veriyor.
Benfica ise ilk 24’e girebilmek için sahada.
Real Madrid ilk 8’e girerse, Avrupa Ligi’ne direkt devam edecek.
Giremezse 8-24’üncü sıradaki takımlar arasında play-off oynanacak ve onun sonunda kazananlar ilk 8’e giren takımlarla lige devam edecek.

ÖNCEKİ GECE SAAT 00.55
MAÇIN SON SANİYESİ

Maçın son saniyesi…
Benfica 3-2 önde.
Ama bu skorla ilk 24’e giremiyor.
Gecenin bütün öteki maçları bitmiş, sadece bu maçın son saniyesi oynanıyor.
Benfica bir gol daha atarsa 24’üncü sıraya oturuyor ve play-off’lara hak kazanacak.

KALECİ ÖTEKİ KALEYE
KOŞUYOR VE SON SANİYE

İşte o son saniyede futbol tarihinin en ilginç ve güzel anlarından biri yaşanıyor.
Benfica bir frikik kazanıyor.
O an Benfica kalecisini görüyoruz.
Kendi kalesini bırakıp Real Madrid kalesine doğru koşuyor ve öteki futbolcularla birlikte diziliyor.
Frikik atılıyor, Benfica kalecisi kafa vuruşu yapıyor ve gol oluyor.
Top ağlara değdiği an maç bitiyor.
Benfica artık 24’üncü sıradadır ve play-off’lara gidecektir…

MAKİNE MOURİNHO’NUN
İNSANLAŞTIĞI AN

O an saha kenarına bakıyoruz.
Benfica kulübesinde tanıdık bir isim.
Mourinho…
Onu bugüne kadar hiç bu kadar sevinirken görmemişiz.
O soğuk, nobran, kibirli hali gitmiş, deliler gibi seviniyor.
Bir makine adamın insanlaştığı an bu an.

MAÇ SONU DERSİ: DÜDÜK
ÇALMADAN MAÇ BİTMEZ

Maçı seyrederken düşünüyorsunuz.
Demek ki hayatta en imkânsız anlarda bile şunu bileceksin.
Düdük çalmadan maç bitmez…
Onun için mücadele etmek gerekir.
Ancak o saniye yaşadığımız tek şey bu değil…
Saat 00.55’i gösterdiği ve maç düdüğünün çalındığı an, artık Avrupa futbolunun 21’inci yüzyıldaki yeni sosyolojisi de önümüze çıkıyor.

İLK 8’E GİREN 5 TAKIM
İNGİLTERE PREMIER LIGUE’DEN

İlk 8’e giren takımların 5’i İngiltere’den.
Arsenal, Liverpool, Tottenham, Chelsea ve Manchester City…
İspanya’dan sadece bir takım var.
Barcelona…
Almanya’dan Bayern Münih…
Ve Portekiz’den Sporting…

8-24 ARASI İLGİNÇ
BİR BAŞKA SOSYOLOJİ

Ama puan cetveli sosyolojisinin daha da ilginç bölümü 8’le 24’üncü sıralar arasında.
Bu bölümde Real Madrid ve İtalya ile Almanya’nın öteki büyükleri var.
20’nci sırada Galatasaray’ı görüyoruz.

22’NCİ SIRADA NEREDEYSE
BİR MAHALLE TAKIMI

Ama bana göre en ilginç takım 22’nci sırada…
Takımın adı “Karabağ…”
Evet, bildiğimiz Azerbaycan’ın Ermeni işgalinden kurtardığı Karabağ’ın futbol takımı…
Ermeni işgali yıllarında maçlarını Bakü’de oynuyordu.
Artık kendi sahasında oynuyor.
İşte küçücük takım bu yıl Avrupa Ligi’nde mucizeler yarattı.

BU SEZON TRANSFERE SADECE
900 BİN EURO HARCAYAN TAKIM

Peki bu takım bu yıl transfere kaç para harcadı?
Transfermarkt verilerine göre 2025-26 sezonu için transfere harcadığı para 900 bin Euro…
Oyuncu satışından elde ettiği gelir ise sadece 300 bin Euro.
İşte bu takım bu sezon UEFA Şampiyonlar Ligi maçlarında Benfica, Kopenhag ve Eintracht Frankfurt gibi takımları yendi.
Yendiği Benfica bu yıl transfere 116 milyon Euro harcamıştı.
Galatasaray’ın ise bu sezon transferde 150 milyon Euro harcadığını, sadece Osimhen’e harcanan paranın 75 milyon Euro olduğunu söylersem daha kolay bir karşılaştırma yapabilirsiniz.

KARABAĞ’IN ALTINDA KALAN
ŞU TAKIMLARA BAKIN

Gelelim 24’üncü sıradan altta kalıp lige veda edenlere…
Kimler yok ki…
Fransa’nın büyüklerinden Marsilya…
Monaco…
Hollanda’nın devleri…
Ajax, PSV…
İspanya’nın büyükleri Athletic Bilbao, Villarreal…
Almanya’nın devi…
Eintracht Frankfurt…
Evet, küçücük Karabağ bunları geçip ilk 24’e girmiş.
Hem de Mourinho’nun takımı Benfica’nın üzerinde.
İşte böyle karşımıza yepyeni bir sosyoloji çıkaran muazzam bir futbol gecesiydi.

TRİBÜNLERDEKİ KADIN
SEYİRCİLER BİZE NE ANLATIYOR

Maçları seyrederken ekranda tribünlere de bakıyorum.
Ne kadar kadın seyirci var?
Kameralar hızla kaydığı için pek gözlem yapamıyorum.
Ne yazık ki kadın seyircilerle ilgili fazla rakam yok.
Hâlâ kadın seyirci istatistikleri yayımlanmıyor.
Gözlemlere dayalı bazı taraftar tahmini rakamlar var ancak.
Mesela Real Madrid maçlarının kadın seyirci oranının yüzde 20 civarında olduğu tahmin ediliyor.
İngiliz Premier League’inde en çok kadın seyircisi olan takımın Chelsea olduğu yolunda tahminler okudum.

EN ÇOK FENERBAHÇE’NİN
KADIN SEYİRCİSİ VAR DİYORDUM

Türkiye’de en fazla kadın seyircisi olan takım hangisidir?
Doğrusu önceki akşama kadar bu konudaki cevabım şuydu:
Banko Fenerbahçe…
Gerçi onunla da ilgili kesin rakamlar yoktu ama gözlemlerim ve bazı analizlere baktığımda şöyle bir tahmine ulaşıyordum.
Fenerbahçe maçlarında seyircinin yüzde 15’i kadar kadın taraftardır.
Fenerbahçe basketbol maçlarında ise kadın ve çocuk seyirci oranının daha yüksek olduğunu biliyordum.
Ancak önceki akşam maçtan sonra bu konuyu araştırırken bugüne kadar hiç bakmadığım bir kaynak aklıma geldi.
Acaba “Pasolig yönetiminin elinde kart alanların” cinsiyete dayalı verileri var mı?
Meğer 2025-26 sezonu için Pasolig kartı alanlarla ilgili böyle bir analiz varmış.
İşte burada beni, muhtemelen sizi de şaşırtacak bir sonuç var.

EN FAZLA PASOLİG KARTI ALAN
TARAFTAR GALATASARAY’INKİ

Bu rakamlardan hareketle, maçları tribünden seyretmek için Pasolig kartı alan taraftarların sayıları şöyle:

1. Galatasaray: 2.029.620

2. Fenerbahçe: 1.809.118

3. Beşiktaş: 1.280.001

Demek ki maçlara gitme konusunda en meraklı taraftar Fenerbahçe değil, Galatasaray taraftarıymış.

EN FAZLA PASOLİG ALAN KADIN
TARAFTAR BEŞİKTAŞ’TA

En fazla Pasolig kartı almış kadın seyirci Beşiktaş’ta…
Stadlara girmek için Pasolig almış 90 bin Beşiktaş taraftarı var.
İkinci sırada Fenerbahçe bulunuyor.
Fenerbahçe’nin Pasolig alan 72.500 kadın taraftarı var.
Galatasaray’ın ise 69.100…
Kendi payıma, kadın taraftara en uzak takımın Fenerbahçe olduğunu sanıyordum ama Pasolig sayıları öyle demiyor.

MAÇA GİDEN BEŞİKTAŞ
TARAFTARININ YÜZDE 7’Sİ KADIN

Bu rakamları dikkate alırsak, oransal olarak:
(*) En fazla kadın seyircisi olan takım Beşiktaş (yüzde 7)
(*) İkinci Fenerbahçe (yüzde 4)
(*) Üçüncü Galatasaray (yüzde 3,4)
Şaşırtıcı bir sonuç değil mi…

“ARABACI TAKIMININ KADINLARI”, “BURJUVAZİ” VE “ARİSTOKRASİ”NİN KADINLARINI GEÇTİ Mİ

Türk medyasının en renkli spor yazarlarından biri olan Kurthan Fişek, bundan 30 yıl önce şöyle bir analiz yapmıştı:
Beşiktaş “Saray Arabacılarının” takımıdır.
Fenerbahçe “Cumhuriyet burjuvazisinin takımıdır…”
Galatasaray ise “Aristokrasinin takımıdır…”
Demek ki Arabacıların takımı, kadın futbolseverlere, Burjuvazi’nin takımı denilen Fenerbahçe’den daha cazip geliyormuş.
Ama en düşük kadın seyirci oranının Aristokrasinin, yani soyluların takımı denilen Galatasaray’da olması da ilginç…

BİR FENERBAHÇELİ OLARAK ARTIK
HİÇBİR ŞEYE ŞAŞIRMAYACAĞIM

Bir Fenerbahçeli olarak beni şaşırtan rakamlar bunlar.
Ama önceki akşam seyrettiğim Avrupa Ligi maçlarından sonra futbolda artık hiçbir şey beni şaşırtmayacak…